Navigator Business & Finance
Featured Finance Highlight Markets News World News

Tại sao một số người thực sự mong suy thoái xảy ra

Nền kinh tế Mỹ đang ở trên bờ vực thẳm và có dấu hiệu cho thấy đã thực sự rơi vào suy thoái. Thế nhưng các chỉ số lẫn lộn ngầm ám chỉ sự không chắc chắn về một viễn cảnh trong tương lai.

Cốt lõi của cuộc tranh luận giữa các nhà kinh tế và các nhà hoạch định chính sách là một câu hỏi cơ bản có hàm ý lớn đối với tương lai của nước Mỹ: Cái nào gây nhiều thiệt hại hơn – lạm phát hay suy thoái?

Worried about inflation and recession? The worse is yet to come - Global Times

Bằng cách mạnh tay tăng lãi suất, Cục Dự trữ Liên bang cho rằng suy thoái đáng để đặt cược nếu điều nó mang lại là giúp giảm sức nóng của giá tiêu dùng, vốn đang tăng với tốc độ nhanh nhất trong bốn thập kỷ.

Tuy nhiên, nhiều nhà kinh tế và nhà lập pháp phản đối, cho rằng để đẩy lùi suy thoái sẽ đòi hỏi nỗ lực hơn xoa dịu lạm phát rất nhiều. Để chắc chắn, Fed cần phải tránh được cả hai. Trong đó cần tăng lãi suất đủ mạnh để làm chậm nhu cầu mà không dập tắt thị trường.

Josh Bivens, giám đốc nghiên cứu của Viện Chính sách Kinh tế viết trong một bài đăng trên blog vào đầu tháng này: “Các hành động của Fed cho đến nay chưa chắc gây nên suy thoái, nhưng họ đã làm ra một điều có thể dẫn đến suy thoái.”

Burning Issues: Josh Bivens – U.S. Ready For A Global Economic Slump? - YouTube

Ông Josh Bivens.

Hai trường hợp xấu nhất có thể xảy tới bao gồm: Lạm phát nghiêm trọng hơn năm vừa qua hoặc suy thoái kinh tế khiến giá cả giảm trong khi làm tăng tỷ lệ thất nghiệp và giảm mức lương.

Lạm phát

Ông Bivens khẳng định chắc nịch “lạm phát cao không tốt nhưng suy thoái thậm chí còn tồi tệ hơn”. Điều đó phần lớn là do suy thoái ảnh hưởng sâu rộng đến thị trường lao động.

Lạm phát rõ ràng đã ăn sâu vào tiền lương của người dân và dĩ nhiên đó là một điều hết sức tiêu cực. (Giá tiêu dùng tăng khoảng 9% vào tháng trước, trong khi tiền lương tăng 5,3%.)

Một trong những lập luận chính mà phe đối lập đưa ra là lạm phát đi kèm với một vấn đề tâm lý. Một khi ý tưởng về việc giá cả tăng liên tục đã ăn sâu vào ý thức của người tiêu dùng, nó có thể tạo ra một chu kỳ tự hoàn thiện rất khó phá vỡ. Theo ước tính của Bivens, nền kinh tế chỉ đơn giản là chưa đi xuống đến mức đó.

The Best Grocery Stores in America

Tại Hoa Kỳ, lạm phát đã giữ ổn định ở mức khoảng 2% một năm trong suốt bốn thập kỷ. Vì lẽ đó, ông lập luận rằng mọi người không nghĩ rằng mức lạm phát gần đây, khoảng 9%, sẽ duy trì lâu dài.

Ông nói: “Chúng ta nên đáp lại những kỳ vọng và sự tin cậy đó.”

Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren là một nhân vật nổi bật khác trong hội nghị này. Bà cho rằng nguyên nhân sâu xa của lạm phát hiện tại bao gồm hỗn loạn chuỗi cung ứng do đại dịch và cuộc chiến ở Ukraine, điều vượt xa thẩm quyền của Fed.

Tỷ lệ lãi suất cao hơn sẽ không khắc phục được hiện trạng giá cả năng lượng tăng vọt, Warren đã nêu quan điểm trong một tạp chí của Wall Street Journal vào tuần trước.

Nữ ứng cử viên tổng thống Mỹ Elizabeth Warren giàu cỡ nào? - CafeLand.Vn

Bà Elizabeth Ann Warren là một học giả và chính trị gia người Mỹ.

Khi Fed tăng lãi suất, người dân và doanh nghiệp phải trả số tiền nhiều hơn trước. Từ đó kìm hãm chi tiêu của mọi người. Các doanh nghiệp ít tuyển dụng, giảm giờ làm hoặc dần sa thải công nhân khi nhu cầu cạn kiệt.

Warren viết rằng, “Việc này sẽ khiến hàng triệu người gồm những lao động và công nhân da màu nhận mức lương thấp hơn hoặc hoàn toàn mất đi nguồn thu nhập.”

Suy thoái

Những người khác cho rằng tình cảnh suy thoái dù cũng không lý tưởng nhưng không hẳn là thảm họa.

Nhiều người tranh luận về cuộc suy thoái sau lạm phát kéo dài suốt những năm 1970, khi lạm phát phi mã tăng vọt, đạt đỉnh 14% vào năm 1980. Phải trải qua những đợt tăng lãi suất tăng cao và hai cuộc suy thoái tiếp theo vào đầu những năm 80, được giám sát bởi Chủ tịch Fed lúc bấy giờ là Paul Volcker, để phá vỡ chu kỳ lạm phát.

Không phải tất cả các cuộc suy thoái đều như nhau. Mỹ đã trải qua tổng cộng 34 cuộc suy thoái kể từ năm 1857, cứ 5 năm thì có một lần, theo dữ liệu từ Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia. Trung bình, mỗi đợt kéo dài khoảng 17 tháng.

Điều này có nghĩa là Mỹ đã vượt qua được rất nhiều thời kỳ suy thoái.

What is inflation and what is the latest US rate?

Nhưng liệu suy thoái có thực sự là một điểm tích cực? “Đôi khi là vậy,” Lakshman Achuthan, nhà đồng sáng lập của Viện Nghiên cứu Chu kỳ Kinh tế, cho biết.

Ông cho biết trong một email gửi tới CNN Business: “Các cuộc suy thoái có thể là sự kiện giúp thanh lọc nền kinh tế nói chung, buộc những ông lớn làm việc kém hiệu quả phải rời khỏi lĩnh vực kinh doanh và nhường chỗ cho những đối thủ trẻ hơn, nhạy bén hơn và có thể đáp ứng tốt nhu cầu của khách hàng. Khoảng thời gian này là lúc nền kinh tế thay đổi và các cơ hội kinh doanh mới chắc chắn đã mở ra.”

Achuthan chỉ ra một số doanh nghiệp sáng tạo nổi lên trong thời kỳ suy thoái gần đây: Airbnb (thành lập năm 2008), Uber và WhatsApp (thành lập năm 2009) đều ra đời từ cuộc Đại suy thoái 2007-09.

Hiện nay Hoa Kỳ có rơi vào tình trạng suy thoái hay không phần lớn là một cuộc tranh luận về ngữ nghĩa. Có những dấu hiệu cho thấy nền kinh tế đang hạ nhiệt – nhu cầu về nhà ở đang giảm bớt và niềm tin của người tiêu dùng đang giảm dần.

Trong hầu hết các cuộc suy thoái, chính sách kích cầu liên bang là một phương pháp điển hình để kích thích nền kinh tế và khôi phục niềm tin của người tiêu dùng. Tuy nhiên điều đó có vẻ không khả quan lắm cho tới thời điểm hiện tại.

Bài: Việt Hương – edition.cnn.com

Related posts